Leigusamningur 1905

Snæbjörn verslunarstjóri Arnljótsson, eigandi og umráðamaður jarðarinnar Garðshorn á Þelamörk í Eyjafjarðarsýslu, gjöri kunnugt að ég byggi Pálma Guðmundssyni Garðshorn á Þelamörk í Eyjafjarðarsýslu, 22 hndr. að dýrleika, frá fardögum 1905 með skilmálum þeim er nú skal greina:

1. gr.

Í leigu eftir þrjú innstæðukúgildi, sem eru ein kýr og tólf ær, er jörðinni fylgja, skal hann greiða kr. 32.00 (þrjátíu og tvær krónur) í peningum til mín eða umboðsmanns míns, haust hvert fyrir Mikjálsmessu.

2. gr.

Í landsskuld eftir jörðina skal hann greiða kr. 90,00 (níutíu krónur) í peningum til mín eða umboðsmanns míns, í fardögum ár hvert.

3. gr.

Hann skal sjálfur halda við kúgildum jarðarinnar eða innstæðu hennar og ábyrgjast. Einnig ber honum að halda vel uppi húsum jarðarinnar og bæta þau að viðum og veggjum eftir þörfum, eins og líka viðhalda glöggum landamerkjum, túngarði þar sem hann er, heytóptum, vörzlugörðum, matjurtagörðum, fénaðarréttum, stýflugörðum og hverju öðru mannvirki er jörðinni fylgir. Þegar hann flytur sig af jörðinni ber honum að standa full lögskil á húsum, heytóptum, túngörðum og öðrum mannvirkjum og innstæðu, hvort sem ofanálag það sem hann fékk, var mikið eða lítið.

4. gr.

Hann skal vinna að meðaltali ár hvert gild 8 dagsverk að nauðsynlegum jarðabótum, sem einkum er þúfnaslétta og túngarður.

5. gr.

Ábúandi nýtur allra þeirra leiguliðanota jarðarinnar afdráttarlaust er lög 12. Jan. 1884 um bygging ábúð og úttekt jarða heimila landsetum.

6. gr.

Með þessum skilmálum er velnefndum Pálma Guðmundssyni heimil ábúð á jörðinni Garðshorn á Þelamörk svo lengi sem hann heldur þá skilvíslega en bregði hann af þeim í nokkru markverðu hefir hann fyrirgjört ábúðarrétti sínum. En vilji hann fara frá jörðinni skal hann segja henni lausri fyrir næstu jól á undan þeim fardögum er hann ætlar burt að flytja.

Að öðru leyti fer um réttindi og skyldur landsdrottins og leiguliða eftir lögum 12. Jan. 1884 um bygging, ábúð og úttekt jarðar.

7. gr.

Þinglýst landamerki jarðarinnar eru þessi:
Millum Garðshorns og Bægisárlands ræður merkjum bein stefna úr merkjavörðu fyrir neðan Garðshornshól og uppí Svörtusteina, eru það tveir stórir steinar í rauðleitum melhól og auðkennilegum. Úr Svörtusteinum réttsýnis uppí utanvert lágskarðið í Húsárskarði. Að neðan millum Garðshorn og Hamars ræður landamerkjum sjónhending rétt úr téðri merkjavörðu útí holu þá í Mólæk þar sem hann skagar lengst í suður og fer að teygjast upp á við. Frá holu þessari ræður lækurinn merkjum út að Kílalæk og Kílalækur síðan út eftir flóanum þar til allmikill burgur kemur á lækinn ofan á við, ráða þá vörður þaðan frá út á merki milli Garðshorns og Rauðalækjarlands – að utan. En þessi merki millum Garðshorns og Rauðalækjar er skurður grafinn í flóanum, samkvæmt sáttagjörð 12. Júní 1840, upp í ós Hvíthólslækjar, er fellur saman við Garðshornslækinn. Síðan ræður Hvíthólslækurinn landamerkjum uppeftir að steini þeim hinum stóra er stendur á syðra barmi lækjarins skammt fyrir ofan holtið fyrir sunnan lækinn, suður og upp af Hvíthól. Ú steini þessum ræður sjónhending til fjalls utanvert í Blákletti. Fjallseggjar ráða að ofan.

8. gr.

Af þessu byggingarbréfi eru tvö samhljóða frumrit, heldur landsdrottinn öðru en leiguliði hinu.

Þórshöfn 22. Maí 1905

Snæbjörn Arnljótsson

Vottar:

Jóhann Gunnlögsson
Jón Hallgrímsson

Ég undirskrifaður Pálmi Guðmundsson
geng að framanrituðum byggingarskilmálum og skuldbind mig
til að halda þá í öllum greinum.

Garðshorni 16. Júní 1905

Pálmi Guðmundsson

Vottar:

Guðm. Guðmundsson
Theódór Jónsson